Promptbazen en pizzasessies: Ruud over AI gebruik bij VDT

Ruud de Kleijn is IT-rechtadvocaat en een van de koplopers waar het gaat om de AI transitie binnen VDT. Dat gaat enerzijds met veel enthousiasme. Maar net zo vaak met ijskoude realitychecks. Ruud vertelt hoe we bij VDT zoeken, testen, bijstellen en soms gewoon weer teruggaan naar de basis.

“Als je al wat langer meedraait, heb je de komst van de cd, internet en de mobiele telefoon bewust meegemaakt. Stuk voor stuk ontwikkelingen die impact hadden. Maar de snelheid en omvang waarmee AI zich ontwikkelt, is van een andere orde. Dit gaat écht extreem snel. Vallen en opstaan dus.”

In het kort

• Wij voorzien dat AI noodzaakt om bedrijfsmodel, processen en dienstverlening fundamenteel opnieuw te bekijken.

• Na veel legal AI-tools te hebben getest, kozen we voor Saga, een volwassen en beproefde legal tool.

• Maar vooral: onze advocaten trainen en nog een trainen, want daar zit de sleutel om AI echt maximaal te kunnen benutten en klantvoordeel te behalen.

• Voor onze grootschalige AI-ambities moeten ook het IT-landschap, de data, processen en partnerships opnieuw vanaf de basis worden opgebouwd.

• AI kan juridisch werk versnellen, maar strategie, context, empathie en afweging blijven mensenwerk.

Waarom VDT vol inzet op AI

Wij denken dat AI gaat zorgen voor een fundamentele omslag in de advocatuur. Hoe klanten juridische hulp inzetten. Hoe snel en toegankelijk advies kan worden. Hoe een kantoor zijn kennis, processen en dienstverlening organiseert. Een verschuiving van een urenbusiness naar value based pricing. Voor ons is het aanleiding voor een integrale herinrichting van ons bedrijfsmodel. En dat vraagt heel veel van ons als organisatie, zeker gezien het tempo waarin AI zich ontwikkelt.

Lees: “VDT Strategie: waarom wij vol inzetten op AI”

Te gekke tools

We hebben inmiddels veel legal AI-tools getest. Daar word je enthousiast van, maar soms ook behoorlijk onrustig. De ontwikkeling gaat zo snel dat het bijna niet bij te houden is. Het ene moment lijkt de ene tool voorop te lopen. Een maand later biedt een andere toepassing ineens meer. Uiteindelijk zal het allemaal wel naar elkaar toe groeien, dus het is ook zaak je niet gek te laten maken.

Voorlopig hebben we gekozen voor Saga, een AI-platform dat speciaal is gebouwd voor de advocatuur. Het sluit beter aan op juridische workflows dan generieke AI en is ingericht met waarborgen voor vertrouwelijkheid en dataveiligheid, zoals geen training op gebruikersdata, encryptie en GDPR/ISO 27001-compliance. Al onze advocaten werken hier dagelijks mee.

Maar vooral oefenen, delen, trainen

Maar ongeacht de tool die je gebruikt: als je AI echt goed wil benutten, moet je verder komen dan een losse prompt. Daarom zijn we vooral aan de slag gegaan met onze mensen. Oefenen, delen, trainen. Onze advocaten moeten leren welke vormen van prompting er zijn, wat het belang is van context en wanneer je een workflow bouwt. Hoe je een systeemprompt ontwikkelt die vaker bruikbaar is. Hoe je AI stap voor stap door een juridisch proces laat werken. Hoe je output controleert, verbetert en overdraagbaar maakt voor een heel team.

Het gaat ons er uiteindelijk niet om dat één handige collega iets slims heeft gedaan in een enkele zaak. We willen een diepgaande toepassing van AI, zodat al onze klanten over de volle breedte gaan ervaren dat werk sneller gaat, vragen eerder worden opgepakt en juridische hulp steeds minder tijd kost. Want dat klanten AI ingezet willen zien, ervaren we steeds vaker.

Lees ook: “Zelf AI gebruiken? Laat (ook) dat aan ons over”

Human in the loop

AI is krachtig, maar kent ook écht beperkingen. Tekst alleen lost geen problemen op. AI is snoeirationeel en denkt in scenario’s. Het kan verschillende juridische routes schetsen, maar houdt geen rekening met de emotionele impact voor een ondernemer. Of met de vraag of een procedure je nachtrust waard is. Dat blijft mensenwerk. Daarbij heeft the human in the loop meer toegevoegde waarde dan alleen het controleren van output. Het gaat ook om strategie, context, timing en begeleiding.

En om veiligheid. Juist bij juridisch werk moet duidelijk zijn welke informatie je invoert, waar die terechtkomt, wie de uitkomst beoordeelt en wie uiteindelijk verantwoordelijkheid neemt voor het advies. AI mag ondersteunen, versnellen en structureren. Maar de eindafweging blijft bij de advocaat. Daar ligt de grens.

Grootschalige plannen, maar dat kunnen we niet alleen

Naast het gebruik van bestaande tools onderzoeken en bouwen we aan grootschaligere AI-toepassingen die er vandaag nog niet zijn. We zien bijvoorbeeld veel potentie in een client-facing platform waarmee klanten binnen onze abonnementsmodellen straks zélf aan de slag kunnen met bepaalde juridische vraagstukken, met technologie en juridische kennis die wij beschikbaar stellen. Daar worden we regelmatig behoorlijk enthousiast van. Eerste experimenten laten soms verrassend snel zien wat er mogelijk is.

Maar minstens zo vaak volgt een realitycheck die ons weer dwingt een stap terug te doen. Data blijkt nog niet goed genoeg. Systemen zijn nog niet ingericht of gekoppeld. En soms blijkt iets technisch simpelweg nog niet veilig genoeg te kunnen. Wie zelf veilige AI-toepassingen wil bouwen, ontdekt al snel dat het niet begint bij de voorkant van de tool. Het begint bij het fundament eronder. Je IT-landschap. Je data. Je processen. Je autorisaties. Je kwaliteitscontrole. Je manier van samenwerken. Onze Microsoft-omgeving gaat in ieder geval helemaal op de schop. Daarom trekken we intensief op met slimme techpartners die op een vergelijkbare manier naar de toekomst kijken.

Daar zijn we dus ook mee bezig: terug naar de basis, zodat we straks niet alleen losse experimenten hebben, maar een organisatie die AI verantwoord kan dragen. Dat is noodzakelijk als je AI echt goed, veilig en grootschalig werkend wilt krijgen.

Lees ook: “Hoe AI onze abonnementsprogramma’s versnelt”

Blijven praten

AI biedt veel kansen, maar roept ook doorlopend vragen op. We organiseren bij VDT daarom ook  “Pizzasessies” waarin we samen komen en kennis delen over AI. Daarnaast werken we met een AI-kopgroep: De Promptbazen. Die groep houdt zich bezig met de strategie en heeft de opdracht om AI-kansen en ideeën te prioriteren en uit te werken. Heeft iemand iets nieuws of handigs bedacht? Dan kijken we of we dat kunnen bouwen, verbeteren en beschikbaar maken voor iedereen.

Zo blijven we hierover intern in gesprek. Technologie verandert snel en dat kan spannend zijn. Juist dan is het belangrijk om elkaar op te zoeken en ervaringen te delen. Want het is pas net begonnen.