Battle of forms: welke algemene voorwaarden gelden eigenlijk?

Je sluit een overeenkomst en beide partijen verwijzen naar hun eigen algemene voorwaarden. Dat gebeurt vaak routinematig, zonder er veel bij stil te staan. Toch kan dit grote gevolgen hebben. In dit artikel leggen we uit hoe de battle of forms werkt naar Nederlands recht en waar het mis kan gaan in de praktijk. 

Wat is de battle of forms? 

Van een battle of forms is sprake wanneer partijen over en weer hun eigen algemene voorwaarden van toepassing verklaren. Naar Nederlands recht geldt in beginsel de first shot rule. Dat betekent dat de algemene voorwaarden van toepassing zijn waar als eerste correct naar is verwezen, bijvoorbeeld in een offerte. Dat is echter anders wanneer de andere partij deze voorwaarden uitdrukkelijk van de hand wijst. Denk aan een duidelijke verklaring als: “Wij accepteren uw offerte, maar niet de algemene voorwaarden (met naam en versie) die daarin genoemd worden. Wij contracteren alleen op basis van onze eigen voorwaarden.” In dat geval komt er geen overeenkomst tot stand op basis van die eerste voorwaarden (maar volgens de voorwaarden van de ander). 

Waarom is dit belangrijk in de praktijk? 

Algemene voorwaarden zijn altijd in het voordeel van de gebruiker. Of de ene of de andere set van toepassing is, maakt dus een groot verschil. Als je niet oplet, kun je gebonden raken aan voorwaarden die ongunstig voor je uitpakken. 
Stel: jij stuurt een offerte met jouw voorwaarden. De klant wijst die voorwaarden expliciet af en verwijst naar zijn eigen voorwaarden. Ga jij daarna toch leveren zonder hierover duidelijkheid te scheppen, dan is de kans aanwezig dat je bent gebonden aan de voorwaarden van jouw klant. Dat kan grote gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor aansprakelijkheid, betalingstermijnen of garanties. 

Waar moet je op letten? 

Een belangrijk misverstand is dat algemene voorwaarden automatisch gelden zolang je maar als eerste bent. Dat klopt alleen als de andere partij die voorwaarden niet uitdrukkelijk afwijst.
Let daarom goed op formuleringen in acceptaties, orderbevestigingen en e-mails. Een expliciete afwijzing verandert de juridische positie direct. In dat geval is het verstandig om eerst duidelijkheid te krijgen voordat je gaat uitvoeren. 

De battle of forms draait niet alleen om timing, maar vooral om instemming. Begrijpen wat een uitdrukkelijke afwijzing van algemene voorwaarden betekent, helpt om juridische verrassingen te voorkomen. VDT ondersteunt ondernemers hierbij met modelclausules en praktische tools voor contractvorming.