Uitstel inwerkingtreding wetsvoorstel compensatie transitievergoeding alleen voor kleine werkgevers

Compensatie transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid: regels in beweging

De regels rondom de compensatie van de transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid blijven in beweging. Het wetsvoorstel dat deze regeling wil beperken tot uitsluitend kleine werkgevers is nog niet definitief en is inmiddels opnieuw uitgesteld.

De politieke lijn is duidelijk: de compensatieregeling staat onder druk en wordt mogelijk verder ingeperkt of zelfs volledig afgeschaft. Maar zover is het nog niet. Voor werkgevers blijft het voorlopig dus belangrijk om het huidige én toekomstige kader goed in beeld te houden.

Wat speelt er?

Het wetsvoorstel “beperking compensatieregeling langdurige arbeidsongeschiktheid” regelt dat straks alleen kleine werkgevers nog recht hebben op compensatie van de betaalde transitievergoeding bij ontslag na twee jaar ziekte. De definitie van ‘kleine werkgever’ sluit aan bij de systematiek van het arbeidsongeschiktheidsstelsel.

Veel reacties: risico op terugkeer van slapende dienstverbanden

Tijdens de internetconsultatie (afgerond op 19 maart 2025) zijn 91 reacties ingediend. De rode draad: zorgen over de praktische gevolgen. Met name wordt gewaarschuwd voor een mogelijk heropleven van slapende dienstverbanden. Als grotere werkgevers geen compensatie meer ontvangen, kan de prikkel ontbreken om dienstverbanden na langdurige ziekte daadwerkelijk te beëindigen. Dat kan opnieuw leiden tot onzekerheid en procedures.

Kritische noot Raad van State

Ook de Raad van State is kritisch. De Afdeling advisering plaatst vraagtekens bij de effectiviteit van de voorgestelde beperking en wijst op de uitvoerbaarheid in de praktijk. Daarnaast wordt zelfs de meer fundamentele vraag opgeworpen of de verplichte transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid nog wel past binnen het huidige stelsel.

Politieke beweging: verder dan het wetsvoorstel

Naast het wetsvoorstel zelf speelt een bredere discussie. In de politiek wordt inmiddels ook gekeken naar een verdergaande variant, waarbij de compensatieregeling in zijn geheel zou worden afgeschaft. Daarmee verschuift het debat van “beperken” naar “herzien of schrappen”.

Uitstel: invoering verschuift naar 1 januari 2027

In een recente Kamerbrief (24 april 2026) is bevestigd dat de beoogde invoeringsdatum is uitgesteld van 1 juli 2026 naar 1 januari 2027. De belangrijkste redenen:

• meer tijd nodig voor parlementaire behandeling
• demissionaire periode eerder kabinet
• zorgvuldige voorbereiding door uitvoeringsorganisaties (UWV)
• risico op onomkeerbare uitvoeringsstappen vlak voor invoering

Het uitstel heeft ook budgettaire gevolgen en wordt verwerkt in de Miljoenennota 2027.

Wat betekent dit voor werkgevers?

Hoewel de invoering is verschoven, blijft de richting van het beleid onzeker maar relevant. Zowel de beperking als mogelijke afschaffing van de regeling kan impact hebben op hoe wordt omgegaan met langdurig zieke werknemers en het al dan niet beëindigen van dienstverbanden. De discussie raakt daarmee direct aan de vraag: wel of geen prikkel om dienstverbanden na 2 jaar ziekte te beëindigen?

To do: wat kun je nu al doen?

Breng lopende en potentiële dossiers in kaart

Welke medewerkers naderen of zitten al in de tweejaarsgrens bij ziekte? En welke dossiers kunnen in de toekomst tot een transitievergoeding leiden? Breng daarbij ook in beeld waar mogelijk sprake is van slapende dienstverbanden die nog niet formeel zijn beëindigd.

Analyseer je kostenrisico

Kijk niet alleen naar de huidige compensatiemogelijkheid, maar ook naar het scenario waarin deze (gedeeltelijk of volledig) verdwijnt. Let daarbij nadrukkelijk op de “verborgen kostencomponent”: in slapende dienstverbanden blijft discussie bestaan over de vraag of en in hoeverre vakantiedagen blijven opbouwen. De rechtspraak biedt hier geen volledig eenduidig en stabiel kader, waardoor dit een reëel financieel en juridisch risico kan vormen.

Herzie je beleid rond langdurige ziekte

Hoe ga je om met beëindiging van slapende dienstverbanden? En welke keuzes maak je als compensatie onzeker wordt? Neem hierin expliciet mee hoe je omgaat met lopende opbouw van vakantiedagen en het moment van stoppen van de loon- en opbouwverplichtingen. Onzekerheid hierover kan bij beëindiging van dienstverbanden achteraf tot discussie leiden.

Blijf anticiperen op beleidswijziging

De richting is duidelijker dan de uitkomst: het systeem rond compensatie staat ter discussie. Strategische voorbereiding voorkomt dat je later wordt ingehaald door wetswijzigingen. Daarbij speelt ook de bredere arbeidsrechtelijke context mee, waarin de samenloop tussen slapende dienstverbanden, transitievergoeding en (mogelijke) doorlopende aanspraken zoals vakantiedagen nog steeds onderwerp is van discussie.

Actie

Wachten tot 2027 is geen strategie. Net als bij eerdere arbeidsrechtelijke wijzigingen geldt ook hier: de impact zit niet alleen in de wet zelf, maar vooral in de keuzes die je nú al in je personeelsdossiers maakt. Juist bij slapende dienstverbanden is het van belang om niet alleen naar de transitievergoeding te kijken, maar ook naar bijkomende posten zoals vakantiedagenopbouw en de onzekerheid die daarover in de praktijk nog steeds bestaat.

Hulp nodig?

Hulp nodig bij het in kaart brengen van lopende dossiers of een kritische blik op je beleid rond langdurige ziekte en slapende dienstverbanden? Of wil je sparren over de gevolgen voor de transitievergoeding én de (nog altijd niet volledig uitgekristalliseerde) opbouw van vakantiedagen tijdens slapende dienstverbanden? Dan is het verstandig om tijdig te toetsen hoe jouw organisatie hierop is ingericht. Neem vooral contact met ons op via 013 544 04 00 en vraag naar Team Mens & Arbeid.