Personeel inlenen of uitlenen? Check of je klaar bent voor het nieuwe toelatingsstelsel (Wtta)

Herken je een van deze situaties? Je huurt tijdelijk extra mensen in via een uitzendbureau, een specialist werkt via een detacheerder een halfjaar mee in je team of je hebt zelf medewerkers in dienst die bij klanten werken. Heel gebruikelijk. Maar juist deze situaties verdienen de komende tijd extra aandacht.

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) treedt op 1 januari 2027 in werking. De toelatingsplicht gaat vervolgens vanaf 1 januari 2028 gelden. Vanaf dat moment mogen uitleners in beginsel alleen arbeidskrachten ter beschikking stellen als zij zijn toegelaten tot het nieuwe stelsel. En als inlener mag je alleen personeel inlenen van een uitlener die is toegelaten, een ontheffing heeft of op grond van het overgangsrecht bevoegd is om uit te lenen. (Het artikel dat je nu leest helpt je te bepalen of je wel of niet onder de Wtta valt. Wil je meer weten over deze wet zèlf, lees dan Arbeidskrachten uitlenen na 2028: bereid je voor op de nieuwe toelatingsplicht.)

De Nederlandse Arbeidsinspectie gaat hierop vanaf 1 januari 2028 handhaven. Maar wie pas eind 2027 begint met uitzoeken hoe personeel de organisatie binnenkomt of vanuit de organisatie bij klanten wordt ingezet, is te laat.

De voorbereiding begint daarom nu. Wij nemen je mee in wat jij moet weten en wat je nu moet doen om goed voorbereid te zijn op deze nieuwe regels.

Eerst bepalen: leen je personeel in of uit onder de Wtta?

Bij het in- en uitlenen van personeel denk je misschien vooral aan uitzendbureaus. Maar daar houdt het niet op. Ook detachering en andere vormen van personeelsinzet kunnen onder de nieuwe regels vallen.

Bepalend is niet hoe je de samenwerking noemt, maar hoe er in de praktijk wordt gewerkt. In de kern gaat het om de vraag of een werknemer tegen vergoeding beschikbaar wordt gesteld aan een ander bedrijf en daar werkt onder leiding en toezicht van dat andere bedrijf.

Daardoor kan ook een organisatie die zichzelf helemaal niet als uitzend- of detacheringsbedrijf ziet, toch uitlener zijn. En kan iemand die via een andere organisatie bij jou werkt voor de Wtta wel degelijk als ingeleende arbeidskracht gelden, ook als je die samenwerking zelf anders noemt.

Daar zit meteen je eerste actiepunt. Kijk niet alleen naar je uitzendbureaus, maar naar alle situaties waarin mensen van een andere organisatie bij jou werken én waarin jouw eigen medewerkers bij een andere organisatie werken.

Een consultant die zelfstandig vanuit zijn eigen werkgever een opdracht uitvoert, is bijvoorbeeld iets anders dan een medewerker die feitelijk meedraait onder leiding en toezicht van de opdrachtgever. De naam boven het contract geeft dus niet vanzelf het antwoord. Kijk naar de praktijk.

Leen je personeel in? Zorg dat je weet van wie

Leen jij alleen personeel in? Dan hoef je zelf geen toelating aan te vragen. Wel krijg je extra verantwoordelijkheden met de komst van de Wtta.

Vanaf 1 januari 2028 mag je in beginsel alleen nog arbeidskrachten inlenen van uitleners die bevoegd zijn om uit te lenen. Doe je dat niet, dan loop je het risico op een boete van de Arbeidsinspectie. De Wtta-status van een uitlener wordt daarmee net zo goed iets om te controleren als prijs, kwaliteit en beschikbaarheid.

Begin daarom met een compleet overzicht van de partijen via wie mensen binnen jouw organisatie werken. Denk niet alleen aan de bekende uitzendbureaus, maar ook aan detacheerders en andere leveranciers van personeel.

Ga vervolgens het gesprek aan. Valt hun dienstverlening onder de Wtta? Hoe bereiden zij zich voor op toelating? En maken zij gebruik van het overgangsrecht als dat voor hen nodig is?

Vanaf medio 2027 wordt in het openbare register van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) zichtbaar welke uitleners mogen uitlenen. Maak die controle daarna onderdeel van je vaste inhuurproces.

Want één keer je leverancierslijst controleren is niet genoeg. Er kan een nieuwe detacheerder worden gecontracteerd of de status van een bestaande leverancier kan veranderen. Zorg daarom dat duidelijk is wie controleert, wanneer dat gebeurt en wat je doet als een leverancier niet (meer) bevoegd is om uit te lenen.

Leen je zelf medewerkers uit? Dan begint het werk eerder

Stel je zelf medewerkers ter beschikking aan andere organisaties? Dan vraagt de Wtta meer voorbereiding. Zeker als je gebruik wilt maken van het overgangsrecht zijn de komende maanden belangrijk.

Bestaande uitleners kunnen zich van 1 november tot en met 31 december 2026 aanmelden voor de overgangsregeling. De aanvraag voor toelating volgt vervolgens tussen 1 mei en 30 juni 2027. Wie aan de voorwaarden van het overgangsrecht voldoet, kan ook na 1 januari 2028 blijven uitlenen terwijl de aanvraag wordt behandeld.

Heb je op 30 juni 2027 een geldig SNA-keurmerk, dan geldt een bijzondere route. Vooraf aanmelden voor de overgangsregeling is dan niet verplicht, maar de NAU adviseert dit wel.

Wacht in ieder geval niet tot november met de voorbereiding. Voor de digitale aanvraag heb je eHerkenning niveau 3 en een Berichtenbox voor Bedrijven nodig. Het regelen daarvan kan meerdere weken duren.

Daarnaast moet je voor toelating aan verschillende eisen voldoen. Denk aan het normenkader, een VOG voor rechtspersonen en het storten van een waarborgsom. Ook inspecties spelen een belangrijke rol: als uitlener moet je kunnen aantonen dat je aan de relevante wet- en regelgeving voldoet.

De Wtta is dus niet alleen een aanvraag die iemand straks even indient. Je bedrijfsvoering moet de toelating kunnen dragen.

 Dit moet je de komende maanden regelen

Leen jij wel eens personeel in of uit? Dan moet je de komende maanden aan de slag met de komst van de Wtta.

Maak één centraal overzicht. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je wilt per relatie in ieder geval weten:

1. Wie komt er binnen en wie gaat er naar buiten? Breng alle in- en uitleenrelaties in kaart.
2. Hoe wordt er feitelijk gewerkt? Bepaal per relatie of sprake is van terbeschikkingstelling die onder de Wtta valt. Kijk daarbij vooral naar wie in de praktijk leiding en toezicht uitoefent en of er een vergoeding wordt betaald voor de terbeschikkingstelling. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld onze Waadi-checklist.
3. Welke actie hoort daarbij? Ben je inlener? Vraag hoe je leveranciers zich voorbereiden en bepaal wie straks hun status controleert. Ben je uitlener? Bepaal welke toelatingsroute voor jou geldt en wat je daarvoor moet regelen.
4. Wie is verantwoordelijk? Leg vast wie binnen HR, inkoop of contractmanagement nieuwe relaties controleert, acties bewaakt en ingrijpt als de status van een uitlener verandert.
5. Hoe houd je het overzicht actueel?  Maak de controle onderdeel van je vaste inhuur- en uitleenproces. Zo voorkom je dat HR, inkoop en contractmanagement ieder hun eigen lijst bijhouden of dat een nieuwe leverancier buiten beeld blijft.

 2028 lijkt nog ver weg. De voorbereiding niet.

De toelatingsplicht en handhaving vangen aan op 1 januari 2028. Maar voor uitleners die gebruik willen maken van het overgangsrecht ligt het eerste belangrijke moment al op 1 november 2026.

Voor HR en ondernemers is de beste eerste stap daarom eenvoudig: maak zichtbaar hoe personeel nu door jouw organisatie beweegt.

Wie huur je in? Van wie? Onder wiens leiding werken deze mensen? En zet je zelf medewerkers bij andere organisaties in?

Heb je dat overzicht, dan kun je gericht bepalen waar de Wtta daadwerkelijk actie vraagt. Zo voorkom je dat je eind 2027 ontdekt dat een belangrijke personeelsleverancier niet meer mag leveren, of dat je eigen organisatie niet aan de voorwaarden voldoet om medewerkers uit te lenen.

Wil je snel zien waar jouw organisatie staat? Gebruik dan onze praktische Wtta-check voor HR en ondernemers. Voor actuele informatie over het toelatingsstelsel, aanvragen en het openbare register kun je ook terecht op de website van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt: klik hier.

Heb je vragen over jouw inhuur- of uitleenconstructies of wil je weten welke voorbereidingen voor jouw organisatie nodig zijn? Neem contact op met Team Mens & Arbeid via 013 544 04 00. Dan kijken we welke stappen voor jouw organisatie relevant zijn.