AI-Act: verplichte AI-geletterdheid van jouw medewerkers (geldt per 2 februari 2025)

AI gebruiken op het werk is inmiddels dagelijkse kost. Veel bedrijven hebben al AI-tools aangeschaft en officieel in gebruik genomen. Of medewerkers maken stilletjes accounts aan, want het gebruiksgemak is onmiskenbaar. De keerzijde is dat AI-gebruik ook allerlei risico’s met zich meebrengt, waar veel nieuwe gebruikers nog weinig van weten.

Wat is de AI-Act en waarom moet jij dat weten?

Daarvoor is de AI Act in het leven geroepen. Die gaat de komende jaren stapsgewijs verplichtingen met zich meebrengen. Eén daarvan is al ingegaan per 2 februari 2025 en vereist directe actie: de verplichting om stappen te zetten om de AI-geletterdheid van medewerkers te vergroten en hen bewust te maken van de gevolgen van AI-gebruik. Je moet er als organisatie actief voor zorgen dat medewerkers voldoende begrijpen wat AI kan én niet kan om er verantwoord mee te werken.

De kans is groot dat AI inmiddels ook binnen jouw organisatie wordt ingezet. We laten je zien hoe je je medewerkers op een praktische en zorgvuldige manier meeneemt in het AI-tijdperk. Gezien de snelle opkomst van AI is dat, ook los van de AI-Act, natuurlijk sowieso een goed idee.

Hoe kun je eenvoudig beginnen?

De AI-Act schrijft geen standaardcursus, examen of verplicht certificaat voor. De maatregelen moeten passen bij jouw organisatie, het kennisniveau van medewerkers en vooral bij de manier waarop zij AI gebruiken. Je kunt breed beginnen met een paar praktische maatregelen die voor vrijwel iedereen binnen de organisatie nuttig zijn.

Enkele suggesties:

1. Denk bijvoorbeeld aan een korte periodieke AI-update, nieuwsbrief of link naar een toepasselijke podcast waarin je steeds één praktisch onderwerp behandelt: welke tools zijn toegestaan, welke informatie mag je niet invoeren, waarom moet je AI-output controleren en welke fouten komen vaak voor.
2. Ook een praktische lunchsessie of korte lezing kan veel opleveren. In een uur kun je medewerkers uitleggen hoe generatieve AI werkt, waar de belangrijkste risico’s zitten en welke spelregels binnen jouw organisatie gelden. Nodig daar eventueel iemand voor uit.
3. Een derde eenvoudige stap is een korte AI-spelregelkaart op intranet of één A4. Daarop zet je bijvoorbeeld welke AI-tools medewerkers mogen gebruiken, welke gegevens zij niet mogen invoeren, wanneer menselijke controle nodig is en bij wie zij terechtkunnen met vragen.

Met zulke maatregelen leg je over de breedte al een goede basis.

Vervolgens: opschalen waar nodig

De volgende stap is om te bekijken welke medewerkers vanwege hun functie of het soort AI-gebruik méér nodig hebben, simpelweg omdat er meer risico’s bij betrokken zijn.

Voorbeeld 1 (basis volstaat)
Een medewerker die ChatGPT gebruikt om een interne tekst duidelijker te formuleren, hoeft waarschijnlijk niet dezelfde kennis te hebben als een recruiter die AI inzet om sollicitanten te beoordelen.

Bij die eerste medewerker kan basiskennis voldoende zijn. Denk aan: weten dat AI fouten kan maken, de output altijd controleren en voorzichtig omgaan met bedrijfs- en persoonsgegevens.

Voorbeeld 2 (extra stappen nodig)
Bij een recruiter ligt de lat hoger. Die moet bijvoorbeeld begrijpen dat AI-uitkomsten vertekend kunnen zijn, dat er discriminatierisico’s kunnen spelen en dat menselijke controle niet betekent dat je een AI-advies zonder meer kunt volgen.

De praktische aanpak is dus: begin breed en schaal op waar dat nodig is. Hoe groter de mogelijke gevolgen van het AI-gebruik voor klanten, werknemers, sollicitanten of andere personen, hoe meer kennis en bewustzijn je van de betrokken medewerkers mag verwachten.

Kortom: wat staat je te doen?

De belangrijkste boodschap is eenvoudig: gebruik je AI binnen je onderneming, zorg dan dat de mensen die ermee werken ook begrijpen wat zij doen. AI-geletterdheid is niet alleen verstandig, maar inmiddels ook onderdeel van de AI-Act.

De AI-Act zal in de nabije toekomst nog meer verplichtingen gaan uitrollen. We houden je op de hoogte.